Seda KILIÇ skilic@srt.com.tr

ZİHİNSEL GÜÇ MERKEZLİ POLİSLİĞE YÖNELİŞ; TDP

Zihinsel güç merkezli
polisliğe yöneliş; TDP

Toplum Destekli Polislik hakkında bilgi veren Şube Müdürü Halil Acaray: "Fiziksel güç merkezli polislikten, zihinsel güç merkezli bir polisliğe yöneliştir." dedi.

Bu hafta Toplum Destekli Polislik Şube Müdürü Halil Acaray ile birlikteyiz.
Toplum Destekli Polislik hakkında merak ettiğiniz her şeyi ve projeleri bu röportajda okuyacaksınız.

Toplum Destekli Polislik nedir?
Emniyet Teşkilâtımız suçla daha etkin mücadele edebilmek için sürekli kendini yenilemekte ve geliştirmektedir. Bu konuda modern ülkelerdeki, gelişmeleri de yakından takip etmektedir. Modern polislik yaklaşımları ikili bir yapıya sahip bulunmaktadır. Bu yapıda ilk olarak bilimsel polislik yaklaşımlarını benimsemek, suçla mücadeleye ilişkin çok yönlü analiz çalışmaları yapmak ve bu çerçevede teknolojik gelişmelerden yararlanmak gelmektedir.
Yapının tamamlayıcı diğer unsuru ise toplumun katılım ve desteğini sağlayarak, güvenlik hizmetlerine ilişkin kararların alınması ve uygulanmasına toplumu da dahil eden bir hizmet sunma anlayışı olarak ‘toplum destekli ya da toplum odaklı polislik' felsefesidir. Basit bir tanım yapmak gerekirse Toplum Destekli Polislik, insanı en yüce değer olarak kabul eden, toplumun hizmetinde olmayı ve vatandaş memnuniyetini temel hedef olarak gören, halktan aldığı destekle suçla mücadeleyi amaçlayan çağdaş demokratik bir polislik anlayışıdır.
TDP Projesi 2006 yılında ilk olarak 10 ilimizde başlatılmış ve 2009 yılı itibariyle tüm illerimizde uygulamaya konulmuştur. Sakarya'da ise Nisan 2008 yılında Toplum Destekli Polislik Birimi kurulmuş ve Serdivan İlçe Emniyet Müdürlüğü binasında faaliyetlerine başlamıştır.

Toplum Destekli Polise neden ihtiyaç duyuldu?
Geçmişte durağan ve kontrol edilebilen bir toplumsal yapıya sahiptik. Ancak küreselleşme, kentleşme, iç göç ve değişimin bir sonucu olarak toplumun oto kontrol mekanizmaları işlevini yitirdi ya da zayıfladı. Böylelikle devlet odaklı kontrol mekanizmalarının önemini daha da ön plâna çıktı. Bu mekanizmaların başında da Polis Teşkilâtı geliyor. Suçların niteliğinin, suçlu profillerinin ve suç işleme yöntemlerinin değişmiştir. Bunun sonucu suçla mücadele tek başına polisiye hizmetlerle yürütülemez duruma gelmiştir. Çözüm için polis-toplum ilişkisinin yeniden ve çok yönlü ele alınması gerekliliği ortaya çıkmıştır.

İlk olarak Serdivan'da kuruldu. Daha sonra hangi bölgelerde faaliyete geçti yada geçecek?
Serdivan pilot bölgeydi. Haziran ayı sonrasında Arifiye ve Adapazarı bölgelerine geçilecek.

Toplum Destekli Polislik bünyesinde Sakarya'da kaç polis var?
18 polis var.

Ne tür faaliyetlerde bulunuyorsunuz?
Suçu önlemek suçu soruşturmaktan daha az maliyetlidir. Başka bir deyişle önlemek tedavi etmekten daha iyidir diyerek vatandaşlarımızı olabilecek hırsızlık ve dolandırıcılık olaylarına karşı bilgilendiriyoruz. Bu konuda esnaf ve ev ziyaretleri, site toplantıları yapıyoruz. Suç eyleminin mağdura verdiği zarar, suçu işleyenin elde ettiği kazançtan daha fazladır. Suç mağdur üzerinde hem maddi hem de manevi yani psikolojik tahribata yol açar anlayışından hareketle Mağdur Destek Programı uyguluyoruz. Suç sonrası mağdura geçmiş olsun ziyareti yaparak soruşturmanın gizliliğini ihlal etmeyecek şekilde yürütülen soruşturmanın aşaması hakkında bilgi veriyoruz. Ayrıca eksik kalmış bilgi varsa bunları toparlayarak soruşturmacı birime iletilmesini sağlıyoruz.
Problem odaklı polislik felsefesini uyguluyoruz. Yani neden suç işlendiğini, problemin kaynağını sorguluyoruz. Kentlilik bilincinin gelişmesini (temiz ve düzenli çevre) göç, ekonomik koşullar gibi nedenlerle zayıflayan komşuluk ilişkilerinin gelişmesini destekliyoruz. Bu konuda Komşu Kollama programı uyguluyoruz. Kişilerin komşularıyla tanışmalarını onların yokluğunda evlerine iş yerlerine göz kulak olmaları konusunda bilinçlendiriyoruz. Ayrıca kişilerin tanımadıkları kişilere karşı kapılarını açmamaları ve komşuları hakkında yabancılara bilgi vermemeleri hususunda Kapı Zili Çalma uygulaması yapıyoruz.
Gençliğin suçtan korunması ve okullarda şiddeti önleme konusunda tedbirler alıyoruz. Okul polisliği konusunda Asayiş Şube ve Çocuk Şube Müdürlüğümüzle birlikte çalışıyoruz. Okul idareci ve öğretmenleriyle sürekli irtibat halindeyiz. Öğrencilere polislik mesleğini tanıtıyoruz. ‘Meslek insana bir kimlik kazandırır ve vatandaşlık bilinci böyle gelişir' anlayışından yola çıkarak meslek edindirme kurslarının açılmasını destekliyor ve gençlerimizi bu kurslara yönlendiriyoruz.
Suç korkusunu ve güvenlik kaygısını azaltmaya yönelik çalışmalar yapıyoruz. Suç korkusu diğer insanların başına gelen suçların, kötü olayların şehir efsanesi şeklinde insanlar arasındaki iletişimle ya da medya eliyle kendilerinde de aynı mağduriyeti yaşayacağı düşüncesinin oluşmasıdır. Bu konuda yaşanılan bölgenin aydınlatması, metruk binalar, duvar yazıları, temiz olmayan bir çevre ile ilgili sorunların çözülmesi için çalışıyoruz. Mahalle toplantıları ve sosyal etkinlikler yapıyoruz, bilgilendirici broşür dağıtıyoruz, komşu kollama projesini uyguluyoruz.
Suçlar iyi bir çevre planlamasıyla azaltılabilir diyoruz. Burada yerel yönetimlerin önemi ortaya çıkıyor. Güvenliği hesaba katan bir imar planı, sosyal projeler, aile yardımları, spora teşvik, suç işlemeye müsait yerlerin ıslahı, suç işlemeye meyilli kişilerin rehabilitesi ve bununla ilgili meslek edindirme kursları, toplu taşıma, kavşak ve yol ve cadde ışıklandırma çalışmalarının güvenlik hesaba katılarak düzenlenmesi önemlidir. Ayrıca kabahatler kanununda belediyeye düşen görevlerin eksiksiz yerine getirilmesi sayesinde küçük suçlar engellenerek büyük suçların meydana gelmesi önlenebilir. Yerel yönetimlerde bu konunun üzerinde hassasiyetle durmaktadır.

Devam eden projeleriniz var mı?
Bütün bu gerçeklerin ışığında TDP olarak 7 projeyi hayata geçirdik ve uygulamaktayız.

Bu projeleri biraz açar mısınız?
Mahalle Polisliği Projesi; Sakarya'nın nüfus dengeleri dikkate alarak 15 alt bölgeye ayırdık ve her bir bölgeye 1 mahalle polisi görevlendirdik. Mahalle polislerimiz görevli oldukları yerde devriye hizmetleri yapıyor ve halkımızla iletişime geçerek TDP uygulamalarımızı anlatıyorlar ve mahallerinde güvenlikle ilgili sorunlara çözüm yolları arıyorlar. Burada vatandaşlarımızdan gelen talepleri değerlendiriyorlar. Böylelikle biz vatandaşın ayağına giderek en ücra köşede olan sorunları tespit ederek vatandaşımızla beraber çözüm getiriyoruz.
Gücümüzü Sizden Alıyoruz Projesi; Proje kapsamında birinci aşamada Toplum Destekli Polislik hizmetlerini halkımıza anlatmak, halkın emniyet teşkilatına bakış açısını belirlemek, vatandaşlar üzerinde olan suç korkusunu tespit etmek, polisin önleyici faaliyetlerine ilişkin görüşlerini ve halkımızın önceliklerini ölçmek için Sakarya Üniversitesi ile birlikte bir anket çalışması düzenledik. Bu çalışma 58 sorundan oluşmakta ve 1163 vatandaşımızın katılımını içermektedir. Çalışmanın sonuçlarına göre bazı bölgelerimizde ekip sayısı arttırılmış, sürekli devriye halinde bulunan ekiplerimizin güzergâhları halkımızın da talepleri doğrultusunda güncellenmiş ve polisimizin görünürlülüğü arttırılarak halkımıza huzur sağlaması amaçlanmıştır.
İkinci aşamada ise geçen 1 yıl içersinde yapılan faaliyetlerin başarısını ölçmek için anket çalışmasını tekrarladık ve 1030 kişinin katılımını sağladık. Anket çalışmasının sonuçlarını Sakarya Üniversitesi Sosyoloji Ana Bilim Dalı Başkanlığı'nca değerlendirilmesinin sağlanıp gerçek bir bilimsel çalışmayı hedeflemekteyiz. Çıkan sonuçlara göre de halkımızın suç korkularında bir azalma olup olmadığını tespit edip buna göre çalışmalarımıza yön vereceğiz.

Anket sonuçlandı mı?
Üniversiteye teslim edildi. Değerlendirme sonucunu bekliyoruz.

Projelerden devam edersek…
Kaliteli Yaşam Gönüllüsü Projesi (Mahalle Gönüllüsü); ilimiz dâhilinde meydana gelen şahsa ve mala karşı olaylarda vatandaşlarımızın yapmaları gereken davranışlar, alınacak tedbirler, eşkâl ve eşya tarifinin nasıl yapılacağının anlatılması ve komşular arasında bir ağ oluşturularak birbirlerinin eksikliklerin giderilmesi yolunda alınabilecek önlemleri anlatmaktır.
Evimin Polisiyim Projesi; proje kapsamında, ilimiz dâhilinde meydana gelen hırsızlık olaylarına karşı alınabilecek tedbirler, kapıdan pazarlamacılık yapanlar ve dilenciler konusunda vatandaşlarımızın uyarılmakta, böylelikle suç işlenmeden önlenmesini sağlamayı hedeflemekteyiz.
Silahla Sevince Hayır Projesi; izinsiz silah taşıma ve ateş etme konularını önlemeye yönelik olarak, özellikle yaz aylarında açık havada yapılan nişan ve düğün törenlerinde görev alınarak, düğün sahiplerine "silahlı sevince hayır, silah atma takı tak" başlıklı kutlama mesajı dağıtılmıştır. Ayrıca bayram sabahları silah atma olaylarının önüne geçmek için Müftülüğümüzle birlikte çalışılmış 2000 adet de konu ile ilgili afiş bastırılarak şehrimizin muhtelif yerlerine asılmıştır.
Holiganizme Hayır Saygılı Taraftar ve Huzurlu Topluma Evet Projesi; Proje kapsamında Sakarya Üniversitesi tarafından hazırlanan ‘Taraftarlık mı Kimlik mi? Yerel Taraftarlık Algısı: Sakarya Örneği' isimli çalışma da ele aldığımız grup tanımlanmış ve Polis ile Tatangalar arasındaki iletişim problemleri ortaya konulmuştur. Proje doğrultusunda spor da şiddetin önlenmesi amaçlanmaktadır.
Kontör Dolandırıcılığına Dikkat Projesi; kontör dolandırıcılığına karşı halkımızı bilinçlendirmek üzere bilgilendirme videosu hazırlanmış bunun yanında mahalle irtibat görevlileri ile sürekli olarak halkımız uyarılmaktadır. Bunun yanında ilimiz de bulunan GSM operatörleriyle işbirliği yaparak ilimizde telefon numarası almış abonelere 32.000 bilgilendirici mesaj gönderdik.
Amacımız kendisini hakim, savcı, üst düzey emniyet müdürü ya da subay gibi tanıtarak kontör isteyen şahıslara halkımızın inanmamasını sağlamaktır. Hiçbir devlet görevlisi hizmet verdiği vatandaşından bazı işlemleri yerine getirmesi için kontör istemez. Bu hususlarda halkımızı bilinçlendirmeyi hedefliyoruz. Bunun için yerel görsel ve işitsel medyanın da desteğini alarak çalışmalarımıza devam etmekteyiz.
Ayrıca Okul Polisliği ve Çocukları Sokağa Mahkûm Etmeyelim projelerini de Çocuk Şube Müdürlüğümüzle beraber uyguluyoruz. Komşu kollama projesi, kapı zili uygulaması da devam eden projelerimiz arasında. Tüm bu projelerde suç önlenmesi konusunda polis dışında kalan toplum, kamu kurum ve kuruluşlarının meselenin merkezine çekerek sorunlara bilimsel ve kalıcı çözümler bulmayı amaçlıyoruz.

‘Sakarya'da darp olayları ön plana çıkıyor'

Peki vatandaşlar size ne gibi sorunlarını aktarabilirler?
Yaşadıkları çevrenin güvenlik bakımından zafiyet oluşturacak aksaklıklarını tespit eden vatandaşlarımız tüm sorunlarını bize aktarabilirler. Bu kazaya meydan verebilecek bir çukur da olabilir, aydınlatılması zayıf olan bir sokak da olabilir, çevrelerinde açıkta bulunan tehlike arz eden bir elektrik kablosu da olabilir. Daha önce de belirttiğimiz gibi halkımız güvenlik zafiyeti oluşturduğuna inanan akıllarına gelebilecek her türlü eksikliği bizlere iletebilirler.
Polisin öncelikli irtibat numarası ücretsiz hizmet veren 155'tir. Bunun yanında mahalle polisimizde irtibat bilgilerimizin yer aldığı kartlar mevcuttur. Ulaştığımız her vatandaşa bu kartlarımızı dağıtmaktayız. Ayrıca tdp@sakarya.pol.tr ve www.sakarya.pol.tr adresinden de vatandaşlarımız bize ulaşabilirler.

Tüm bu projeler, çalışmalar hakkında vatandaşlar ne düşünüyor?
Vatandaşlar memnuniyetlerini ifade ediyorlar. Vatandaşın ayağına giderek en ücra noktadaki soruna çözüm geçtirmeye çalışıyoruz. Bunun karşılığını da vatandaşlardan memnuniyet olarak alıyoruz. Vatandaşlar karşılaştıkları konularda 155'i aramalarını istiyoruz. Bu konuda 2008 yılında 155 polis imdat hattına gelen ihbar sayısı 8 binin üzerindeyken, 2009 yılında 145 bin 500 civarında oldu. Bu rakamların yükselmesinde bizim çalışmalarınızın da etkili olduğunu düşünüyoruz.

Yaptığınız çalışmalar kapsamında Sakarya'daki en önemli sorun nedir?
Sakarya'da darp olayları ön plana çıkıyor. Kasten yaralama, kavga, silahla sevinme hadiselerine sık rastlıyoruz. Bu konuda tedbirlerimizi alıyoruz ve mevcut projelerimizi uygulamaya koyuyoruz.

Son olarak eklemek istediğiniz bir şey var mı?
TDP, modern devlet anlayışının yani şeffaf, hesap verebilir ve insanı ön plana çıkaran anlayışın polis teşkilatında vücut bulmuş halidir. Fiziksel güç merkezli polislikten, zihinsel güç merkezli bir polisliğe yöneliştir. Devletle toplum arasındaki güveni sağlayıcı unsur polis olmaktadır. TDP olarak halkımızın sorunlarına duyarlıyız ve her zaman hizmetindeyiz.

ALINABİLECEK TEDBİRLER
Vatandaştan suç önleme çalışmalarına yardımcı olmalarını bekliyoruz. Dilencilik yapanları, kapı kapı gezen pazarlamacıları, şüpheli buldukları kişileri gördüklerinde 155'i aramalarını istiyoruz. Bu bildirimi yaparken şahısları diğer kişilerden ayıracak olan kılık kıyafetlerini, gidiş yönlerine dikkat etmelerini, eğer araç varsa plakası, rengi ve markası konusunda polise bilgi vermelerini istiyoruz.
Ev ve işyerlerinde basit ama önemli tedbirler alınabilir. Örneğin; apartman kapılarını kapalı tutmak, PVC pencerelere alarm aparatı ve kilit katılmalı. Evden kısa süreli ayrılışlarda bile kapıyı kilitlemek. Binalara tırmanmayı kolaylaştıracak alanlarda tedbirler almak.

TDP'nin amaç ve hedefleri

Hedef ve amaçlar nedir?
Temel amaç; toplumsal katılımı sağlayan, çevrenin sosyal yapısıyla bütünleşmiş, topluma olabildiğince yakın, kaliteli güvenlik hizmeti sunan ve toplumun güvenlik taleplerine her durumda cevap veren örnek bir polis modeli oluşturmak ve bu modeli ülke geneline kademeli olarak yaygınlaştırmaktır.
Uygulamaya ilişkin amaçlar ise; suçlarda meydana gelen sayısal artışla birlikte toplumda ortaya çıkan genel güvensizlik hissini azaltmak, toplumdaki bireylerin devlete güvenini sağlamak, hizmet sunma öncelikli, kendiliğinden harekete geçen polislik yaklaşımını benimsemek, sorunların çözümünde toplumdaki bireyler ile işbirliğinde bulunmak ve buna öncelik vermek, güvenlik hizmetlerini bilgi ve insan odaklı anlayışla yürütmek, güvenlik konusundaki projeler geliştirmek. Hedefimiz; suçu önlemek, toplumsal katılım, problem odaklı çalışma.